Trong cuộc đời tu hành theo Phật giáo, ai cũng mong làm chủ được sự sống chết, nhưng ngay từ phút đầu tiên tu hành mà không tu tập làm chủ được cái ăn, cái ngủ thì mong gì làm chủ được thân tâm. Vì lẽ đó nên đức Phật dạy: “Ăn uống phải tiết độ, không được ăn uống phi thời”.

Ăn là một trong năm thứ dục lạc (sắc, danh, lợi, thực, thùy), cho nên sức cám dỗ của cái ăn ghê gớm lắm; nhiều người cũng muốn ăn ngày một bữa, những không thể nào ăn nổi. Cho nên hầu hết các tu sĩ Đại thừa, Thiền tông, Nam tông đều vi phạm giới này, nhưng khéo che đậy bằng cách uống nước trái cây, sữa, đường, nước ngọt, v.v…​ (150) Bởi nó là một dục lạc, cho nên sức cám dỗ của nó rất mạnh. Vì thế, mọi người rất khó làm chủ cái ăn được.

Người tu sĩ đạo Phật nếu ăn uống không tiết độ và luôn luôn ăn uống phi thời, thì dù có tu ngàn kiếp cũng chẳng tìm thấy sự giải thoát. Vì nguyên nhân sự đau khổ của con người là “DỤC”, mà ăn uống phi thời là chạy theo dục; chạy theo dục thì làm sao ly dục được; không ly dục thì không giải thoát được.

Bài học tu tập thứ năm là một lời răn nhắc của đức Phật: “ĂN UỐNG PHẢI TIẾT ĐỘ, KHÔNG ĐƯỢC ĂN UỐNG PHI THỜI”. Vì muốn giải thoát khỏi giặc sinh tử thì trước tiên phải giải thoát ăn uống; có giải thoát ăn uống thì mới ly dục ly ác pháp; có ly dục ly ác pháp thì ăn uống không phi thời; nhờ ăn uống không phi thời nên không phạm giới luật. Trong THẬP GIỚI SA DI có một giới cấm thứ chín: “KHÔNG NÊN ĂN UỐNG PHI THỜI”. Giới luật là giới luật. Các thầy người nào cũng đều vi phạm giới luật này. Thầy lớn thầy nhỏ đều vi phạm thì còn ai làm gương giới luật cho ai.

Phật dạy rất kỹ về ăn uống bằng câu: “THỪA TỰ PHÁP, CHỨ KHÔNG THỪA TỰ THỰC PHẨM”. Đúng vậy, người tu sĩ lấy pháp làm thực phẩm, chứ không phải chạy theo thực phẩm ăn uống như người thế tục nữa. Ăn uống đúng giới (151) luật là không ăn uống phi thời, chỉ ngày một bữa. Người tu sĩ nào ăn uống hai, ba bữa là kẻ ăn uống phi thời, là người thừa tự thực phẩm chứ không phải thừa tự pháp; người thừa tự thực phẩm là những người không phải tu sĩ đạo Phật; người thừa tự thực phẩm là trùng trong lông sư tử sẽ giết chết đạo Phật; người thừa tự thực phẩm là người còn tham ăn, tham uống thì làm sao tìm sự giải thoát trong đạo Phật được. (152)

✿✿✿