(51:30) Phật tử: Thưa Thầy cho con hỏi, người cư sĩ tại gia có vợ chồng cũng tu theo đạo đức nhân bản nhân quả thì tâm giải thoát của họ ở mức độ nào, khi họ chưa cắt ái hoàn toàn?

Trưởng lão: Một người cư sĩ mà đã bắt đầu tu đạo đức nhân bản nhân quả, khi mà họ tu thì nó phải có cái kết quả giải thoát của họ. Từ kết quả của họ đó, người ta tưởng chừng như là người ta chỉ có biết sống trong cái đạo đức nhân quả rất là bình thường, là vì ai nói trái ý nghịch lòng thì người ta buông xả, người ta làm cho tâm người ta nó không còn trái ý nghịch lòng, luôn lúc nào cũng vui vẻ an ổn.

Nhưng sự thật không ngờ rằng, khi mà người ta đã hiểu được đạo đức nhân bản nhân quả, và người ta từng dùng, áp dụng cái đạo đức nhân bản nhân quả trong cuộc sống của người ta hàng ngày, để cho được giải thoát, thì ngay cả cái tình chồng vợ người ta cũng đã hiểu biết nó nhân quả như thế nào.

Do như vậy, khi mà nó thấm nhuần được cái đạo đức nhân bản nhân quả, thấm nhuần được cái lý hiểu biết của nhân quả, thì người ta sẽ, cái tình chồng nghĩa vợ người ta sẽ không còn có gắn bó với nhau như trước kia nữa, mà người ta sống như là anh em, như là bạn bè cùng nhau sống mà thôi, chứ không có còn mà như vợ chồng.

Như vậy, chúng ta thấy rằng khi mà chúng ta chưa hiểu đạo đức nhân bản nhân quả, thì cái tình nghĩa vợ chồng thì chúng ta thấy nó gắn bó. Nhưng mà khi hiểu được đạo đức nhân bản nhân quả thì cái tình nghĩa vợ chồng nó không còn gắn bó với cái tâm phàm phu đó nữa, mà nó gắn bó với một cái tinh thần cao thượng, biết thương yêu, biết tha thứ, biết giúp đỡ, biết gánh vác những chuyện nặng nhọc, cùng chia sẻ những nỗi buồn vui với nhau mà không vì cái tâm dục quá tầm thường, quá nhỏ mọn đó mà đưa đi đến chỗ khổ đau.

Bởi vì nhân quả, phải thấy được cái sự khổ đau của cái tâm dục của con người. Vì vậy mà cái người mà hiểu biết được nhân quả thì tự nhiên người ta sẽ lần lượt người ta sẽ dứt bỏ cái tâm dục đó, người ta không còn cái tâm nhỏ mọn đó nữa.

Phật tử: Nếu mà họ dứt hoàn toàn như vậy thì họ vẫn giải thoát như mọi người?

Trưởng lão: Họ sẽ hoàn toàn. Bởi vì khi họ dứt được cái tâm ái dục đó rồi, thì hoàn toàn họ được giải thoát hoàn toàn. Và họ cũng làm chủ được sống chết, sinh tử luân hồi như một người tu ở trong thất, trong chùa, chứ không cần phải đến thất, đến chùa.

Họ vẫn sống trong gia đình, nhưng mà khi cái tri kiến hiểu biết về nhân quả và áp dụng nhân quả vào đời sống của họ hàng ngày, thì tự đó nó giúp họ đã lìa xa những tâm ái dục đó. Cho nên họ đã được giải thoát hoàn toàn như một người tu ở trong chùa, như một người xuất gia hoàn toàn.